کیفوز

کیفوز(گوژپشتی یا قوز)  به معنای قوس زیاد ناحیه پشت است. قوز ناحیه پشت به درجاتی در افراد سالم وجود دارد اما کیفوز به معنای افزایش این میزان قوز میباشد. گوژپشتی در هر سنی ممکن است ایجاد شود ولی شایعترین زمان ایجاد آن  در خانمهای مسن و بدلیل پوکی استخوان است.

کیفوز وابسته به سن اغلب پس از پوکی استخوان رخ می دهد که بدلیل ضعف استخوانهای ستون فقرات  و شکستگی آنها میباشد. انواع دیگر از کیفوز در نوزادان یا نوجوانان به دلیل ناهنجاری های ستون فقرات و یا گوه ای شدن  ستون فقرات در طول زمان دیده می شود( بیماری شویرمن).

کیفوز خفیف باعث مشکل چندانی نمیشود، اما موارد شدید می تواند باعث درد و ظاهر بد شکل شود. درمان کیفوز بستگی به سن ، علت بیماری و اثرات آن دارد

علل

استخوانهای مهره که یک ستون فقرات سالم را تشکیل می دهند در یک ستون عمودی به نام ستون فقرات قرار میگیرند. کیفوز  زمانی رخ می دهد که مهره در قسمت فوقانی پشت به شکل گوه ای  تبدیل شود. این تغییر شکل میتواند در اثر موارد ذیل ایجاد گردد:

 

پوکی استخوان. این اختلال در اثر نازک شدن بافت استخوان در مهره و بدلیل شکستگی های فشاری ایجاد شود. پوکی استخوان در افراد مسن، به ویژه زنان، و در افرادی که دوزهای بالا کورتون برای مدت زمان طولانی مصرف کرده اند، شایع است.

تخریب دیسک. دیسک به عنوان بالشتک بین مهره های ستون فقرات عمل می کند. با افزایش سن، این دیسک خشک  شده  و کوچک میگردد و در نتیجه  باعث تشدید کیفوز میشود.

بیماری شوئرمن. این بیماری به طور معمول در زمان جهش رشد  کودکان رخ میدهد. پسران بیشتر از دختران دچار میگردند. گرد شدن پشت حتی ممکن است بعد از بلوغ بدتر شود و با درد همراه باشد.

نقائص هنگام تولد. اگر ستون فقرات نوزاد به درستی در رحم تشکیل نشود، استخوان ستون فقرات ممکن است به شکل گوه ای شده و سبب کیفوز گردد.

سندرمها. کیفوز در کودکان نیز می تواند با سندرم خاصی، مانند سندرم مارفان یا بیماری پرادر ویلی در ارتباط باشد.

سرطان و درمان سرطان. سرطان در ستون فقرات می تواند مهره را تضعیف  کرده و آنرا مستعد به شکستگی های فشاری کند و حتی  شیمی درمانی و پرتو درمانی سرطان نیز خصوصا در کودکان میتواند ایجاد کیفوز کند.

افزایش انحنا و گوژپشتی میتواند در نوجوانان علی الخصوص دخترها بدلیل انعطاف زیاد ستون فقرات ایجاد شود که به آن کیفوز وضعیتی میگویند و دال بر بیماری ستون مهره نیست.

.عوارض

کیفوز ممکن است عوارض زیر می شود:

مشکلات تصویر بدن. نوجوانان ممکن است یک تصویر بد از بدن خودشان داشته باشند که بسیار آزارنده میباشد و بسیاری از آنها از حضور در استخر و مکانهای مشابه احساس شرم میکنند.

درد پشت. در برخی موارد، کیفوز می تواند منجر به درد شود که گاها می تواند شدید و ناتوان  کننده باشد.

کاهش اشتها. در موارد شدید، کیفوز ممکن است باعث شود  فضای شکم فشرده شود و منجر به کاهش اشتها می شود.

روشهای تشخیصی

در معاینه فیزیکی، پزشک شما  قد شما را اندازه گیری میکند و ممکن است از شما بخواهد به جلو خم شوید . در این حالت کیفوز واضحتر دیده میشود. . همچنین پزشک ممکن است یک معاینه عصبی انجام  دارده و قدرت عضلات و رفلکسهای عصبی را بررسی نماید.

تصویربرداری

بسته به علائم و نشانه های  کیفوز ممکن است موارد زیر نیاز شود:

اشعه X.  تصویر شعه X برای تعیین درجه انحنا استفاده می شود و رادیوگرافی در حالت ایستاده گرفته میشود. می تواند تغییر شکل مهره ها و حتی در اغلب موارد نوع کیفوز را مشخص کند.

توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن). که تصاویر اشعه X را از زوایای مختلف بررسی کرده  و میتواند در تشخیص نوع کیفوز کمک کننده باشد.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI). اگر دکتر شما مشکوک به تومور یا عفونت باشد، او ممکن است  MRI ​​ستون فقرات درخواست کند. این روش میتواند ناهنجاریهای همراه در نخاع و ستون فقرات را نشان دهد.

درمان

درمان کیفوز بستگی به علت این بیماری و علائم و نشانه های موجود دارد.

 

مسکن ها.  در صورت درد شدید  داروهای ضد درد – مانند استامینوفن (تیلنول)، ایبوپروفن (ادویل) و یا ناپروکسن ممکن است کمک کننده باشد.

داروهای پوکی استخوان. در بسیاری از افراد مسن، کیفوز اولین سرنخی است برای پوکی شدید. تقویت استخوان با داروهای ضد پوکی  ممکن است از شکستگی های ستون مهره  در آینده جلوگیری کند.

درمان

برخی از انواع کیفوز را می توان به روشهای ذیل درمان  کرد:

 

تمرینات. تمرینات کششی می تواند انعطاف پذیری ستون فقرات را بهبود بخشد و  سبب تسکین کمر درد شود. تمریناتی که موجب تقویت عضلات شکم میگردند ممکن است به بهبود وضعیت کمک کنند.

بریس. در کودکان مبتلا به بیماری شوئرمن ممکن است بتوان از  پیشرفت کیفوز با پوشیدن یک بریس  جلوگیری کرد. در اکثر اوقات بریس میلواکی کمک کننده است و تا انتهای سن بلوغ باید به صورت تمام وقت پوشید.

Untitled-1

شیوه زندگی سالم. حفظ وزن بدن و فعالیت بدنی منظم به جلوگیری از کمر درد و تسکین علائم کمک میکند.

حفظ تراکم استخوان خوب است. رژیم غذایی مناسب با کلسیم و ویتامین D و غربالگری کاهش تراکم استخوان  در افراد مسن برای جلوگیری از شکستگی مهره و کیفوز کمک کننده است.

جراحی 

اگر منحنی کیفوز بسیار شدید باشد(بیشتر از 75 درجه در کیفوز شویرمن) یا اگرعلایم  فشار به طناب یا ریشه نخاعی وجود داشته باشد،  ممکن است جراحی به منظور کاهش درجه انحنا پیشنهاد شود.

روش  رایج  در درمان به صورت یک مرحله ای با اتصال مهره ها بهم (فیوژن) با استفاده از وسایل فیکس ستون مهره و پیوند استخوان میباشد. در موارد شدید ممکن است یک یا چند مهره شکسته و فیوژن شوند که در اکثر اوقات تمام مراحل جراحی از برش خلفی میباشد.